طراحی تجربه کاربری چیست؟

همه‌ی ما در تک‌تک لحظات زندگی‌ خود مشغول استفاده از خدمات و محصولات مختلفی هستیم. اما اگر همین لحظه کسی از شما بپرسد بین این خدمات و محصولات کدام گزینه‌ها را بیشتر می‌پسندید، قطعاً بلافاصله چند ویژگی در ذهن شما کلید می‌خورد و نام آن خدمات و محصولاتِ متمایز برجسته می‌شود.

 

به نظر شما چه عواملی باعث می‌شود شما آن خدمات یا محصولات را انتخاب کنید؟ پاسخ پرسش در این عبارت خلاصه شده: «تجربه کاربری» یا User Experience. در واقع «تجربه کاربری» فرآیندی است که با بهبود کاربردپذیری و کارایی و تسهیل روش‌های استفاده از محصول یا خدمت، تجربه‌ی کاربران را بهبود می‌بخشد.

می‌توان گفت در  طراحی تجربه کاربری سه عنصر سهولتِ استفاده، دسترسی و راحتی به طور جدی وارد میدان عمل می‌شوند تا درک و حس کاربر منجر به انتخاب محصول یا خدمت و صد البته ماندگاری آن در ذهن شود.

اما برای درک بهتر «تجربه کاربری» بهتر است مثالی بزنیم:

اگر برای دریافت خدمتی به شما چند اپلیکشین معرفی شود، معیارتان برای انتخاب یکی از آنها کدام است؟

واضح است که اپلیکشینی در این میدان رقابت برنده می‌شود که استفاده از آن سهولت بیشتری داشته باشد، کاربر را سردرگم نکند و زودتر او را به مقصود برساند، حس همدلی خوبی ایجاد کند و کیفیت بصری درخوری داشته باشد.

تجربه کاربری

همینجاست که این سوال پیش می‌آید که این ویژگی‌ها چطور برگزیده می‌شوند تا کار روی محصول یا خدمت نهایی آغاز شود؟  

خب می‌شود گفت «طراح تجربه کاربری» همان کسی است که با توجه به این ویژگی‌ها بهترین خدمت یا محصول را با در نظر گرفتن نیاز کاربر طراحی می‌کند.   

بگذارید قدری درباره طراح UX یا User Experience Designer نیز بیشتر بدانیم. طراح UX از گفتگو با مردم و برآورده کردن نیاز آن‌ها لذت می‌برد، بنابراین با توجه به توضیح کوتاهی که در بالا دادیم می‌توانیم بگوییم یک طراح UX پنج کار را به طور ویژه انجام می‌دهد تا به تجربه کاربری بهینه‌ای منجر شود:

طرح‌بندی

یک طراح UX  باید به طور پیوسته دست به قلم باشد تا ایده‌های خود را طراحی و ثبت و ضبط کند.

تحقیق

تحقیق و بررسی جامع از مراحل مهم طراحی تجربه کاربری است. اینکه کاربر چه نیازی دارد و کدام بخش باید مشمول بهبود شود، همان چیزی است که نقش کلیدی ایفا می‌کند تا در نهایت نتیجه کار، کاربرپسند باشد.

تهیه پرسونا

خیلی مختصر و مفید این مرحله پاسخی به این سوال است: «برای چه کسی طراحی می‌کنیم؟». پس از انجام تحقیق، طراحان UX معمولاً یک پرسونای مخاطب برای کمک به طراحی خود ایجاد می‌کنند.

 وایرفریم

همان مرحله‌ای است که طراحان UX مثلاً قبل از ایجاد وبسایت‌ها یا برنامه‌هایی که از طراحی پرچالش و پیچیده‌ای برخوردارند، طرح‌های خود را ابتدا به کمک آن طراحی می‌کنند تا مشکلات مربوط به تجربه کاربر را پیدا کنند و در ادامه راه‌حل‌هایی برای آن‌ها پیشنهاد نمایند. این مرحله به صورت پیوسته انجام می‌شود.

پروتوتایپ

پروتوتایپ تقریباً جزو مراحل پایانی کار یک طراح تجربه کاربری است. یعنی نمایش یک مدل نمونه اولیه‌‌ از یک محصول نهایی. ابزارهای زیادی به یاری طراحان UX آمده‌اند تا نمونه اولیه طرح‌های نهایی خود را ارائه دهند تا آن‌ها روند کلی محصول را ببینند و به خوبی از نحوه ارتباط کاربر با آن مطلع شوند.

 

علاوه بر داشتن توان تجزیه و تحلیل بالا، مهم‌ترین چیزی که یک طراح تجربه کاربری باید داشته باشد، داشتن ذهن انتزاعی قوی است. ذهنی که قدرت تخیل خوبی داشته باشد و مدام خود را به جای کاربران بگذارد و بهترین تجربه‌ای که متصور است را خلق نماید.

از آنجا که طراحی تجربه کاربری مفهوم نو و تازه‌ای در دنیای کسب‌وکار امروز است، چرا اهمیت آن روزبه‌روز بیشتر می‌شود؟

به طور خلاصه می‌شود گفت چون در بازار رقابتی امروز خدمت یا محصولی برنده است که علاوه بر فروش بیشتر به برندینگ، اثرگذاری و ارزشمندی خود نزد مخاطبان و کاربرانش توجه ویژه‌ای داشته باشد و به بهبود مداوم رضایتمندی کاربر فکر کند.

علاوه بر داشتن توان تجزیه و تحلیل بالا، مهم‌ترین چیزی که یک طراح تجربه کاربری باید داشته باشد، داشتن ذهن انتزاعی قوی است. ذهنی که قدرت تخیل خوبی داشته باشد و مدام خود را به جای کاربران بگذارد و بهترین تجربه‌ای که متصور است را خلق نماید.

از آنجا که طراحی تجربه کاربری مفهوم نو و تازه‌ای در دنیای کسب‌وکار امروز است، چرا اهمیت آن روزبه‌روز بیشتر می‌شود؟

به طور خلاصه می‌شود گفت چون در بازار رقابتی امروز خدمت یا محصولی برنده است که علاوه بر فروش بیشتر به برندینگ، اثرگذاری و ارزشمندی خود نزد مخاطبان و کاربرانش توجه ویژه‌ای داشته باشد و به بهبود مداوم رضایتمندی کاربر فکر کند.

حال باید گفت در طراحی تجربه کاربری UX چه حوزه‌هایی دخیل هستند؟

طراحی تعاملی  Interaction Design

طراحی تعاملی همان‌طورکه از نامش پیدا است، تعاملات بین کاربر و محصول را تعریف می‌کند، با این هدف که این تعاملات تجربه‌ی دلپذیری برای کاربر فراهم کنند.

طراحی تعاملی

طراحی بصری  Visual Design

طراحی بصری (visual design) از منظر بصری (visual) در بهبود تجربه کاربری، موثر است. این مرحله تا حد زیادی با برند تجاری محصول شما مرتبط است. در واقع قابلیت استفاده (Usability) و زیبائی‌شناسی (Aesthetics) به شکل مثبت و موثر با هم در تعامل هستند.. مرحله طراحی بصری (Visual Design) در چگونه کارکردن محصول با رنگ‌ها، typography و… به طراح تجربه کاربری یاری می‌رساند.

visual design

قابلیت استفاده یا کاربردپذیری  Usability

قابلیت استفاده یا کاربردپذیری (Usability) کمک می‌کند تا در آن یک فرد معمولی بتواند از محصول استفاده کند و محصول به اندازه کافی برای کاربر ساده، رضایت‌بخش و کارآمد باشد. بیشتر از فهم آسان محصول و کسب اطمینان از عملکرد صحیح آن، طراحان UX موظف هستند که کاربران را از طریق تجربه کاربری، به آن محصول مشخص ترغیب نمایند.

کاربرد پذیری

قابلیت دسترسی Accessibility

قابلیت دسترسی در تجربه کاربری یعنی روشمندی‌ای برای استفاده آسان از محصول یا خدمت. دسترسی‌ای که موجب شود کاربر با پیچیدگی و سردرگمی روبرو نشود و در کمترین زمان ممکن به هدف خود دست یابد. این موضوع بسیاری از مواقع به نحوه‌ی دسترسی افراد معلول نیز اشاره دارد. مثلاً یکی از وظایف مهم‌ طراحان وب‌سایت، این است که وب‌سایت‌های جامعی طراحی کنند که درک و استفاده از آن برای همه‌ی افراد (چه افراد عادی، چه افرادی که با اختلالاتی مواجه هستند)، راحت باشد.

معماری اطلاعات Information Architecture 

معماری اطلاعات به معنی متصل کردن و مرتبط کردن مردم به محتوا است، به نحوی که برای آنها قابل فهم باشد. معماری اطلاعات باعث ایجاد محتوای سلسله مراتبی و استفاده از المان‌های مختلفی مانند منو (Navigation) به منظور افزودن ساختار می شود. بنابراین در تجربه کاربری، معماری اطلاعات ساختار دادن به انواع اطلاعات و مرتب‌سازی آنها به منظور سهولت در پیدا کردن اطلاعات مورد نظر است.

معماری اطلاعات
چطور در شش مرحله وبسایت خود را ux کنیم؟
ده مهارت مهم در طراحی تجربه کاربری UX که کار رویایی شما را تضمین می‌کند
طراح تجربه کاربری
طراحی تجربه کاربری را به چه دلیل یاد بگیریم؟